Iserukiramuco ry’ubwato bw’ikiyoka, rizwi kandi nka Duanwu Festival, ni rimwe mu maserukiramuco gakondo y’Abashinwa akomeye cyane, ryizihizwa ku munsi wa gatanu w’ukwezi kwa gatanu. Rifite amateka arenga imyaka 2.000, iri serukiramuco rifite imizi ikomeye mu muco w’Abashinwa kandi ryuzuyemo imigenzo myinshi n’ibisobanuro by’ikigereranyo.
Inkomoko y'Iserukiramuco ry'Ubwato bw'Ikiyoka ryuzuyemo imigani, aho inkuru ikunzwe cyane ivuga kuri Qu Yuan, umusizi w’umunyamagambo akaba n'umutekamutwe w’igihugu wo muri Leta ya kera ya Chu mu gihe cy'Intambara z'Ibihugu. Ababajwe n'igabanuka ry'igihugu cye n'ubuhungiro bwe bwa politiki, Qu Yuan yiroshye mu ruzi rwa Miluo. Mu rwego rwo kumurokora no kubuza amafi kumurya, abaturage bo muri ako gace birutse mu bwato bwabo, bavuza ingoma kugira ngo batere ubwoba amafi banajugunya zongzi, uduce duto tw'umuceri dupfunyitse mu mababi y'imigano, mu mazi kugira ngo bayarye. Iyi migani ni yo yashinze urufatiro rw'imigenzo ibiri y'ingenzi y'iri serukiramuco: gusiganwa ku bwato bw'ikiyoka no kurya zongzi.
Zongzi, ibiryo gakondo byo muri iri serukiramuco, biza mu buryo butandukanye n'uburyohe butandukanye. Ubwoko bukunze kugaragara cyane ni ubukorwa n'umuceri uryoshye, akenshi wuzuyemo ibintu nk'umugati w'ibishyimbo bitukura, umuhondo w'igi ry'ibishyimbo urimo umunyu, cyangwa ingurube nziza. Zongzi izinzwe neza mu mababi y'imigano cyangwa ibibabi by'urubingo, ifite impumuro n'imiterere byihariye. Guteka no gusangira zongzi si uburyo bwo guteka gusa, ahubwo ni n'uburyo bwo kubungabunga umubano w'umuryango n'umurage w'umuco.
Uretse gusiganwa ku bwato bwa dragon no kurya zongzi, hari n'indi migenzo ijyanye n'uyu munsi mukuru. Bivugwa ko kumanika amababi ya mugwort na calamus ku nzugi byirinda imyuka mibi kandi bigatera amahirwe. Kwambara imikufi y'amabara ya silika, izwi ku izina rya "five-color silk," bikekwa ko birinda abana indwara. Hari n'uturere dufite umuco wo kunywa divayi ya realgar, umuco ukomoka ku kwizera ko ishobora kwirukana inzoka z'ubumara n'ingaruka mbi.
Muri iki gihe, Iserukiramuco ry’Ubwato bw’Ikiyoka ryarenze imipaka y’umuco waryo kandi ryamenyekanye ku rwego mpuzamahanga. Amarushanwa y’ubwato bw’Ikiyoka ubu abera mu bihugu byinshi hirya no hino ku isi, akurura abantu baturutse mu mico itandukanye. Rikora nk'ikiraro, rihuza imico itandukanye kandi riteza imbere ubwumvikane. Uretse kuba ibirori gusa, Iserukiramuco ry’Ubwato bw’Ikiyoka rigaragaza icyubahiro cy’Abashinwa ku mateka, guharanira ubutabera, no kumva ko bafite umuryango ukomeye. Ritwibutsa akamaro ko kubungabunga imigenzo gakondo mu isi ihinduka vuba no kuyiha abazabakomokaho.
Igihe cyo kohereza: Kamena-03-2025